PORADY ZWIĄZKOWE - POMOC PSYCHOLOGICZNA - ARTYKUŁY I FELIETONY NIE TYLKO O RELACJACH

Zaburzenia przywiązania u dzieci i młodzieży

Wczesne doświadczenia wpływają na nasze życie, kształtując nie zawsze bezpieczny sposób przywiązywania się do bliskich osób. Poddawany jest on jednak pewnym oddziaływaniom. Charakter terapeutyczny mogą mieć przede wszystkim codzienne doświadczenia osoby „pozabezpiecznej”. „Zaburzenia przywiązania u dzieci i młodzieży” to książka, dzięki której poznamy zagadnienia związane z budowaniem więzi, dowiemy się, jak interpretować reakcje naszych bliskich (zarówno tych najmłodszych, jak i dorosłych), a być może również pomożemy samym sobie.

zaburzenia przywiązania

Przywiązanie to wzorzec zorganizowanych zachowań w relacji, które mają zapewnić bezpieczeństwo. Dzięki przywiązaniu dziecko może w „nieznanym otoczeniu” czuć się pewnie, np. pozwala sobie oddalić się (fizycznie lub emocjonalnie) od opiekuna i eksplorować przestrzeń wokół. Opis stylów przywiązania pozwoli zrozumieć je lepiej. Przy tej okazji możemy zacząć zastanawiać się, w jaki sposób przywiązanie społeczne ujawnia się w życiu dorosłym.

Indywidualny model przywiązania towarzyszy nam przez całe życie. Wzorce relacji stworzone w pierwszych latach życia bardzo silnie wpływają na nasze poglądy na własny temat, późniejsze postępowanie, a także zdolność autorefleksji. Okoliczności, które wywołują zachowania przywiązaniowe, z biegiem czasu się zmieniają, podobnie jak same przejawy przywiązania, ale struktura przywiązania – choć podatna na pewne zmiany – zachowuje swoje cechy.

Chris Taylor

 

Wprowadzeniem do tematu niech będzie artykuł napisany przeze mnie kilka lat temu, a traktujący o tym, jakie znaczenie ma styl przywiązania społecznego na relacje budowane w życiu dorosłym: Kiedy kobieta uczy się miłości

 

„Zaburzenia przywiązania u dzieci i młodzieży”, czyli kilka słów o książce

Chris Taylor – autor opisywanej dziś pozycji, psycholog, terapeuta, specjalista w zakresie rozwoju dziecka – przedstawia model opieki nad dziećmi i młodzieżą, których dzieciństwo nie było łatwe. Chodzi tu oczywiście o sytuacje najtrudniejsze, chociaż chyba nikt z nas nie przeszedł tego czasu bez żadnego urazu. Niekoniecznie musi on pozostawiać w nas traumę, choć książka traktuje również o niej.

Lektura ta jest przeznaczona głównie dla specjalistów. To ważna informacja, ponieważ z mojego doświadczenia wynika, że jeśli książka jest dedykowana „znawcom tematu”, to nie będzie zwykłym, lekkim poradnikiem, ale dawką wiedzy, w tym przypadku przekładającą się też na praktykę, czyli konkretne oddziaływania.
przywiązanie

Z „Zaburzeń przywiązania u dzieci i młodzieży” dowiecie się:

  • Jakie wzorce przywiązania wyróżniamy;
  • Jak tworzy się organizacyjna reprezentacja bezpiecznej bazy, czyli czym charakteryzuje się zaangażowane otoczenie;
  • Jakie mamy sposoby sprawowania opieki: praca w terapeutycznych ramach;
  • Jak wypracować indywidualne podejście do stylu przywiązania;
  • Jak pracować nad rozwiązywaniem konfliktów;
  • Jak pracować nad kontrolowaniem złości;
  • Jak pracować nad kontrolowaniem trudnych zachowań;
  • Jak wykorzystać szeroki zakres modeli terapeutycznych, aby radzić sobie z trudnymi zachowaniami i je zmieniać (modyfikować zachowania).

Wiedza na temat powstawania więzi w pierwszej kolejności pomaga nam świadomie kształtować bezpieczne przywiązanie u najmłodszych dzieci, następnie wpływać terapeutycznie na te dzieci, u których proces z pewnych względów nie przeszedł pomyślnie, a ostatecznie zastanowić się nad własnymi brakami w kontekście przywiązania, aby móc je nadrobić.

I teraz właśnie zajmę się tym ostatnim.

Przywiązanie u dorosłych

Przywiązanie bezpieczne

Osoby z tej grupy stosują strategię zrównoważoną. Opowiadają o swoich doświadczeniach w sposób obiektywny i szczery, nawet jeśli przywoływane wspomnienia nie są przyjemne. Z bezpiecznym przywiązaniem wiąże się niezależność i chęć eksploracji. Bliskość nie zagraża, nie ogranicza, nie zabiera autonomii. Nie trzeba też stale pilnować jej poziomu. Nie trzeba stale czuwać, aby ją utrzymać albo kontrolować, aby nie było jej za dużo. Przywiązanie bezpieczne jest trwałą, emocjonalną więzią, która opiera się na odwzajemnionych uczuciach, szczęściu i satysfakcji. Bliska osoba jest dostępna i zachowuje się w przewidywalny sposób. Więź taka stanowi bezpieczną bazą, z której można eksplorować świat.

Zauważmy, jak duże znaczenie ma jakość przywiązania dla jakości związku dwóch dorosłych osób. W relacji bezpiecznie przywiązanych jednostek znajdziemy spokój i przewidywalność. Bez zaabsorbowania obawami, które pojawiają się w innych stylach przywiązania, możemy skupić się na konstruktywnych działaniach, pozytywnych przeżyciach i zajęciach zewnętrznych, czyli również tych niedotyczących bezpośrednio relacji. Możemy spokojnie funkcjonować, zajmować się codziennością. Cieszyć się tym, co jest.
przywiązanie społecznie

Przywiązanie lękowo-unikające

Osoba unikająca stosuje strategię obronną. Przewidując niebezpieczeństwo (w dzieciństwie np. zagrożenie zaniedbaniem albo zbytnią kontrolę dorosłych), nauczyła się zmieniać sposób zachowania, aby uspokoić innych. Niechętnie doświadcza emocji, ukrywa swoje stany przed innymi. Bywa lękliwa, pełna strachu, może mieć tendencję do zachowań neurotycznych i internalizacyjnych. Staje się nadmiernie samodzielna i niezależna. Miewa wygórowane ambicje, czuje impulsy każące podejmować działania. Może hamować negatywne emocje, aby uniknąć odrzucenia, i okazywać emocje pozytywne w celu przyciągnięcia uwagi bliskiej osoby.

W funkcjonowaniu takich osób dostrzegalna staje się samowystarczalność (np. brak próśb, domagania się, oczekiwania, że coś się należy, często też unikanie wyrażania swojej opinii, lęk przed reakcją partnera) i nadmierna kontrola, która powoduje problemy ze spontanicznym zachowaniem.

Przywiązanie lękowo-ambiwalentne (lękowo-oporne)

Osoba ambiwalentna jest zaabsorbowana swoją zależnością od partnera i wciąż stara się go zadowolić. Boi się, że zostanie zlekceważona lub porzucona emocjonalnie.

Dąży do bliskości kosztem działań eksploracyjnych, może słabo kontrolować impulsy, cały czas doświadczać niekontrolowanego stresu (nadmiernego pobudzenia) i stale okazywać oznaki cierpienia oraz drażliwości.

Chris Taylor

Łatwo wpada w złość, miewa napady histerii i huśtawki nastrojów. Bardziej ufa emocjom niż myślom.

Osoby ambiwalentne, aby zwiększyć przewidywalność zachowań partnera, stosują strategię zniewalania. „Zastraszają” go manifestując różnego rodzaju groźby. Bywa, że zachowują się wręcz agresywnie, oczekując, że dzięki temu partner zareaguje.

Przywiązanie zdezorganizowane

Osoba o stylu zdezorganizowanym wykazuje niewielką zdolność radzenia sobie. Jej opiekunowie byli na tyle nieprzewidywalni lub zagrażający, że dziś ona sama w stosunku do osób bliskich stosuje w sposób nieprzewidywalny strategie typowe dla osób unikających oraz ambiwalentnych albo nie ma żadnych strategii. Bywa nawet, że w znacznym stopniu traci kontrolę i zdolność logicznego myślenia.

Znaczenie otoczenia w procesie zmiany

Na zakończenie przytoczę słowa, które ułatwiają zrozumienie, na czym może polegać przemiana. Niezależnie, czy mamy na myśli korektę stylu przywiązania dziecka (przede wszystkim!), czy zmianę wzorca przywiązania człowieka dorosłego.

Musimy umieć pokazać dziecku, że możemy się czuć niespokojni, nie rozpadając się przy tym emocjonalnie. Kiedy prawidłowo panujemy nad własnym niepokojem, pozwalamy podopiecznemu się przekonać, że nie przygniatają nas jego silne, niekontrolowane emocje. W procesie, w ramach którego dorosły i dziecko radzą sobie z tymi uczuciami wspólnie – zanim dziecko będzie w stanie robić to samodzielnie – wychowanek osobiście się przekonuje, że te silne emocje nie muszą być przytłaczająco destrukcyjne, i po pewnym czasie może uwewnętrznić to doświadczenie, aby zacząć panować nad własnymi uczuciami.

 

Chris Taylor

Z pełnym przekonaniem polecam.

 


Podoba Ci się ten wpis?

Udostępnij go znajomym. A jeśli chcesz otrzymywać powiadomienia o nowych artykułach, zapisz się do NEWSLETTERA.

 


Zenbox.pl